ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ (45-47)

LECTIO ΧLV: ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΑΠΤΕΡΩΝΕΙ ΤΟ ΗΘΙΚΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΩΝ 

Caesar ex captivis cognoscit quae apud Ciceronem gerantur quantoque in periculo res sit. Tum cuidam ex equitibus Gallis persuadet ut ad Ciceronem epistulam deferat. Curat et providet ne, intercepta epistula, nostra consilia ab hostibus cognoscantur. Quam ob rem epistulam conscriptam Graecis litteris mittit. In litteris scribit se cum legionibus celeriter adfore. Gallus, periculum veritus, constituit ut tragulam mitteret. Haec casu ad turrim adhaesit et tertio post die a quodam milite conspicitur et ad Ciceronem defertur. Ille epistulam perlegit militesque adhortatur ut salutem sperent.

LECTIO ΧLVII: Ο ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΦΙΛΑΡΕΣΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΑΣ 

Iulia, Augusti filia, mature habere coeperat canos, quos legere secrete solebat. Hac re audita Augustus voluit filiam deterrere quominus id faceret. Eo consilio aliquando repente intervenit oppressitque ornatrices. Etsi super vestem earum deprehendit canos, tamen Augustus dissimulavit eos vidisse et aliis sermonibus tempus extraxit, donec induxit mentionem aetatis. Tum interrogavit filiam, utrum post aliquot annos cana esse mallet an calva. Cum illa respondisset «ego, pater, cana esse malo», mendacium illi pater obiecit: «Non dubito quin calva esse nolis. Quid ergo non times ne istae te calvam faciant?» 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.α  Στο κείμενο 45 να μεταφράσετε το υπογραμμισμένο με έντονα γράμματα απόσπασμα.

1.β Σας δίνονται φράσεις από το κείμενο 47  στην α΄στήλη και μεταφρασμένη η πρώτη λέξη κάθε περιόδου στη β΄στήλη. Να τις αντιστοιχίσετε σωστά και να τις συμπληρώσετε.

Α΄στήλη                                                                                          Β΄στήλη

1. Etsi super vestem earum deprehendit canos                                 a.Όταν

2. Tum interrogavit filiam                                                                 b. Αν και

3. Cum illa respondisset «ego, pater, cana esse malo»,                    c. Τότε

4. Quid ergo non times ne istae te calvam faciant?»                        d.Γιατί λοιπόν

 

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΑ

2α.Να γράψετε δίπλα σε κάθε λέξη της στήλης Α τον αριθμό της λέξης της στήλης Β με την οποία σχετίζεται ετυμολογικά. Δύο λέξεις περισσεύουν.

Α	Β
a. pater	1. λεξικό
b. deterrere	2. κέλητας
c. celeriter	3.μιλιταρισμός
d. milite	4. τρομοκρατία
e. perlegit	5. πατριαρχία  6.περίεργος  7.νους

 

 2β. defertur (45), secrete (47) : να γράψετε λέξεις παράγωγες στα νέα ελληνικά από τις λατινικές που σας δίνονται.

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

3. Να αντιστοιχίσετε κάθε συγγραφέα της στήλης Α με το γραμματειακό είδος που ασχολείται ο καθένας από αυτά που θα βρείτε στη στήλη Β. 

ΣΤΗΛΗ Α                                              ΣΤΗΛΗ Β

1.  Τερέντιος                                            α. ιστοριογραφία

2 . Ιούλιος  Καίσαρας                              β. λυρική ποίηση

3 . Τίτος Λίβιος                                        γ . απομνημονεύματα

4 . Οράτιος                                               δ . κωμωδία

 

4.α. Να συμπληρώσετε τον παρακάτω πίνακα με τους άλλους βαθμούς των επιρρημάτων  και να καταγράψετε τον θετικό βαθμό των αντίστοιχων επιθέτων στα τρία γένη.

 

Θετικός	Συγκριτικός	Υπερθετικός
celeriter
mature
Αρσ.	Θηλ.	Ουδ.

 

4.β. Στις δυο πρώτες περιόδους του κειμένου 45 να εντοπίσετε όλους τους ρηματικούς τύπους. Αφού τους τοποθετήσετε στον παρακάτω πίνακα με βάση την έγκλισή τους να συμπληρώσετε την έγκλιση που λείπει.

ΟΡΙΣΤΙΚΗ                                                                  ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

 

4γ. adhortatur: να γράψετε τα απαρέμφατα όλων των χρόνων λαμβάνοντας υπόψη το υποκείμενο.

 

5.α Να εντοπίσετε στο κείμενο 47 την πρόταση του quominus και του quin και να τις χαρακτηρίσετε συντακτικά.

 

5.β. hac re audita (47): να αναγνωρίσετε το είδος  της μετοχής και να την αναλύσετε στην αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση

 

ut ad Ciceronem epistulam deferat (45): να μετατρέψετε τη βουλητική πρόταση στον ευθύ λόγο

 

5γ. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις υπογραμμισμένες λέξεις στα κείμενα. 

Αφηγηματολογία

ss-80085357from Χρυσούλα Κοσμά

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ "ΑΝΤΙΓΟΝΗ" στιχ. 280-331

 

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» στιχ.280~331

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

 https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/B_Lyk_Antigone/02_280-331.htm

ΚΡ. Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς κἀμὲ μεστῶσαι λέγων, μὴ ᾽φευρεθῇς ἄνους τε καὶ γέρων ἅμα  Λέγεις γὰρ οὐκ ἀνεκτά, δαίμονας λέγων πρόνοιαν ἴσχειν τοῦδε τοῦ νεκροῦ πέρι. Πότερον ὑπερτιμῶντες ὡς εὐεργέτην ἔκρυπτον αὐτόν, ὅστις ἀμφικίονας ναοὺς πυρώσων ἦλθε κἀναθήματα καὶ γῆν ἐκείνων καὶ νόμους διασκεδῶν; ἢ τοὺς κακοὺς τιμῶντας εἰσορᾷς θεούς; Οὐκ ἔστιν· ἀλλὰ ταῦτα καὶ πάλαι ἄνδρες πόλεως μόλις φέροντες ἐρρόθουν ἐμοί, κρυφῇ κάρα σείοντες, οὐδ᾽ ὑπὸ ζυγῷ λόφον δικαίως εἶχον, ὡς στέργειν ἐμέ. Ἐκ τῶνδε τούτους ἐξεπίσταμαι καλῶς παρηγμένους μισθοῖσιν εἰργάσθαι τάδε.  Οὐδὲν γὰρ ἀνθρώποισιν οἷον ἄργυρος κακὸν νόμισμ᾽ ἔβλαστε· τοῦτο καὶ πόλεις πορθεῖ, τόδ᾽ ἄνδρας ἐξανίστησιν δόμων, τόδ᾽ ἐκδιδάσκει καὶ παραλλάσσει φρένας χρηστὰς πρὸς αἰσχρὰ πράγμαθ᾽ ἵστασθαι βροτῶν  πανουργίας δ᾽ ἔδειξεν ἀνθρώποις ἔχειν καὶ παντὸς ἔργου δυσσέβειαν εἰδέναι.  Ὅσοι δὲ μισθαρνοῦντες ἤνυσαν τάδε, χρόνῳ ποτ᾽ ἐξέπραξαν ὡς δοῦναι δίκην. Ἀλλ᾽, εἴπερ ἴσχει Ζεὺς ἔτ᾽ ἐξ ἐμοῦ σέβας, εὖ τοῦτ᾽ ἐπίστασ᾽, ὅρκιος δέ σοι λέγω, εἰ μὴ τὸν αὐτόχειρα τοῦδε τοῦ τάφου εὑρόντες ἐκφανεῖτ᾽ ἐς ὀφθαλμοὺς ἐμούς, οὐχ ὑμὶν Ἅιδης μοῦνος ἀρκέσει, πρὶν ἂν ζῶντες κρεμαστοὶ τήνδε δηλώσηθ᾽ ὕβριν,  ἵν᾽ εἰδότες τὸ κέρδος ἔνθεν οἰστέον τὸ λοιπὸν ἁρπάζητε καὶ μάθηθ᾽ ὅτι οὐκ ἐξ ἅπαντος δεῖ τὸ κερδαίνειν φιλεῖν. Ἐκ τῶν γὰρ αἰσχρῶν λημμάτων τοὺς πλείονας ἀτωμένους ἴδοις ἂν ἢ σεσωσμένους.       ΦΥ. Εἰπεῖν δὲ δώσεις, ἢ στραφεὶς οὕτως ἴω;   ΚΡ.Οὐκ οἶσθα καὶ νῦν ὡς ἀνιαρῶς λέγεις;   ΦΥ. Ἐν τοῖσιν ὠσὶν ἢ ᾽πὶ τῇ ψυχῇ δάκνῃ;   ΚΡ. τί δὲ ῥυθμίζεις τὴν ἐμὴν λύπην ὅπου;   ΦΥ. Ὁ δρῶν σ᾽ ἀνιᾷ τὰς φρένας, τὰ δ᾽ ὦτ᾽ ἐγώ.     ΚΡ.Οἴμ᾽, ὡς λάλημα δῆλον ἐκπεφυκὸς εἶ.    ΦΥ. Οὔκουν τό γ᾽ ἔργον τοῦτο ποιήσας ποτέ.      ΚΡ.Καὶ ταῦτ᾽ ἐπ᾽ ἀργύρῳ γε τὴν ψυχὴν προδούς.   ΦΥ.Φεῦ· ἦ δεινὸν ᾧ δοκεῖ γε καὶ ψευδῆ δοκεῖν.    ΚΡ. Κόμψευέ νυν τὴν δόξα· εἰ δὲ ταῦτα μὴ  φανεῖτέ μοι τοὺς δρῶντας,  ἐξερεῖθ᾽ ὅτι τὰ δειλὰ κέρδη πημονὰς ἐργάζεται.     ΦΥ.Ἀλλ᾽ εὑρεθείη μὲν μάλιστ᾽· ἐὰν δέ τοι ληφθῇ τε καὶ μή, τοῦτο γὰρ τύχη κρινεῖ, οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως ὄψει σὺ δεῦρ᾽ ἐλθόντα με. Καὶ νῦν γὰρ ἐκτὸς ἐλπίδος γνώμης τ᾽ ἐμῆς σωθεὶς ὀφείλω τοῖς θεοῖς πολλὴν χάριν

ΚΡ. Πάψε, προτού με γεμίσεις με θυμό με τα λόγια σου,  μήπως φανείς άμυαλος, αν και είσαι γέρος.  Διότι λέγεις πράγματα ανυπόφορα, λέγοντας ότι οι θεοί προνοούν γι΄αυτόν τον νεκρό. Ποιο από τα δύο, επειδή τον τιμούν ως ευεργέτη τον έθαψαν, αυτόν που ήρθε να πυρπολήσει τους περίστυλους ναούς και τα αφιερώματα και να ερημώσει τη γη και να καταλύσει τους νόμους; Ή μήπως βλέπεις οι θεοί να τιμούν τους κακούς;  Δεν είναι έτσι. Αλλά από την πρώτη στιγμή της βασιλείας μου (κάποιοι) άνδρες της πόλεως, που με δυσκολία υπέφεραν τη διαταγή μου, μουρμούριζαν εναντίον μου κρυφά, κουνώντας το κεφάλι, και ούτε έβαζαν υπάκουα τον τράχηλο κάτω από τον ζυγό, ώστε να πειθαρχήσουν σε μένα. Το γνωρίζω καλά, ότι αυτοί τα έκαναν αυτά, επειδή παρασύρθηκαν από αυτούς με χρήματα. Γιατί κανένας θεσμός δεν φύτρωσε ανάμεσα στους ανθρώπους (τόσο) κακός σαν το χρήμα. Αυτό και πόλεις κυριεύει, αυτό και άνδρες ξεσπιτώνει, αυτό καθοδηγεί και διαστρέφει τις δίκαιες γνώμες των ανθρώπων να στρέφονται σε αισχρές πράξεις, και δείχνει στους ανθρώπους να κάνουν πανουργίες και κάθε ανόσιο έργο να γνωρίζουν. Όσοι, όμως πληρώθηκαν και έκαναν αυτά,   κατάφεραν αργά ή γρήγορα να τιμωρηθούν. Αλλά, αν τιμώ και σέβομαι τον Δία, αυτό καλά να γνωρίζεις, με όρκο στο λέω, αν τον δράστη αυτής της ταφής δεν τον βρείτε και δεν τον παρουσιάσετε στα μάτια, μου μπροστά, δεν θα είναι αρκετός για σας ο θάνατος μόνος, πριν ζωντανοί στην κρεμάλα φανερώσετε αυτή την παρανομία, ώστε, αφού μάθετε από πού πρέπει να ζητάτε το κέρδος, από εδώ και πέρα από εκεί να το αρπάζετε και να μάθετε ότι δεν πρέπει να αγαπάτε το να κερδίζετε από παντού. Διότι από τα παράνομα κέρδη μπορείς να δεις τους πιο πολλούς να καταστρέφονται παρά να έχουν σωθεί.     ΦΥ. Θα μου επιτρέψεις να μιλήσω, ή να φύγω χωρίς να πω τίποτα; ΚΡ. Δεν ξέρεις πως και τώρα ενοχλητικά μιλάς;   ΦΥ. Ενοχλείσαι στην ψυχή ή στ αυτιά;   ΚΡ. Γιατί προσδιορίζεις τη λύπη μου πού βρίσκεται;   ΦΥ. Ο δράστης σε ενοχλεί στο μυαλό, ενώ εγώ στα αυτιά.   ΚΡ. Αλίμονο πόσο φαίνεται ότι γεννήθηκες φλύαρος;   ΦΥ. Σε καμιά περίπτωση δεν έχω κάνει αυτή την πράξη.   ΚΡ. Και μάλιστα αφού πούλησες την ψυχή σου για χρήματα.   ΦΥ. Αλίμονο, αλήθεια είναι φοβερό να σχηματίζει εσφαλμένες αντιλήψεις εκείνος που παίρνει αποφάσεις.   ΚΡ. Κάνε τον έξυπνο με τη λέξη δόξα˙ αν δεν μου αποκαλύψετε τους δράστες αυτής της πράξης, θα διακηρύξετε ότι τα ανέντιμα κέρδη φέρνουν συμφορές.   ΦΥ. Μακάρι, βέβαια να βρεθεί˙ είτε όμως βρεθεί, είτε όχι, αυτό η τύχη θα το κρίνει, με κανένα τρόπο δεν θα με δεις να ξανάρθω εδώ. Γιατί και τώρα οφείλω στους Θεούς μεγάλη ευγνωμοσύνη, αφού σώθηκα χωρίς να το περιμένω και το ελπίζω.