CASCADA-EVERY TIME WE TOUCH...

Ακούστε το παρακάτω τραγούδι (θα σας παραθέσω και τους στίχους) και θέλω να κάνουμε κάτι πρωτότυπο.Να το δείτε ως παράλληλο με το ποιήμα της Πολυδούρη και να καταγράψετε τα σημεία όπου κι εδώ ο έρωτας εξιδανικεύεται.Καλή ακρόαση και καλή δουλειά!!! I still hear your voice when you sleep next to me
I still feel your touch in my dreams
Forgive me my weakness, but I don't know why
Without you it's hard to survive

'Cause everytime we touch, I get this feeling
And everytime we kiss, I swear I could fly
Can't you feel my heart beat fast?
I want this to last
I need you by my side

?Cause everytime we touch, I feel the static
And everytime we kiss, I reach for the sky
Can't you hear my heart beat so?
I can't let you go
I want you in my life

Your arms are my castle, your heart is my sky
They wipe away tears that I cry
The good and the bad times, we've been through them all
You make me rise when I fall

'Cause everytime we touch, I get this feeling
And everytime we kiss I swear I could fly
Can't you feel my heart beat fast?
I want this to last
I need you by my side

'Cause everytime we touch, I feel the static
And everytime we kiss, I reach for the sky
Can't you hear my heart beat so?
I can't let you go
I want you in my life

'Cause everytime we touch, I get this feeling
And everytime we kiss, I swear I could fly
Can't you feel my heart beat fast?
I want this to last
I need you by my side

ΜΟΝΟ ΓΙΑΤΙ Μ' ΑΓΑΠΗΣΕΣ (μάγδα πένσου, πόπη αστεριάδη )

Εκτός από την Ελευθερία Αρβανιτάκη το ποίημα έχουν τραγουδήσει η Μάγδα Πένσου και παλιότερα η Πόπη Αστεριάδη. Συγκρίνετε τις μελοποιήσεις, διαλέξτε αυτή που σας εκφράζει και τα λέμε αύριο...

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ "Μόνο γιατί μ' αγάπησες"

Μακριά από τη σκιά του Καρυωτάκη

Μια έκδοση που αναδεικνύει την ξεχωριστή δυναμική και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ποίησης της Μαρίας Πολυδούρη

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΣΕΛ ΦΑΪΣ - ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ
Μόνο γιατί μ' αγάπησες
ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΝΤΟΥΝΙΑ
«ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ»

Σκιασμένη από την εκρηκτική ποιητική προσωπικότητα του Κώστα Καρυωτάκη και δέσμια του ρομαντικού πέπλου με τον οποίο τυλίχτηκε επί πολλές δεκαετίες η ερωτική τους σχέση, η Μαρία Πολυδούρη δεν μπόρεσε ποτέ στην πραγματικότητα να ξεφύγει από την καταλυτική παρουσία του αγαπημένου της συντρόφου. Είτε ως ευνόητα υπερτονισμένο στοιχείο τής ούτως ή άλλως μυθολογημένης βιογραφίας του είτε ως απλό παρακολούθημα της ποίησής του, η Πολυδούρη πορεύτηκε πάντοτε στη γραμμή του Καρυωτάκη και στην ποικιλοτρόπως ιστορημένη παθολογία της: τίποτε λιγότερο, αλλά και τίποτε περισσότερο από αυτό. Και η κριτική, ωστόσο, από τη μεριά της σπανίως θέλησε να συγκατανεύσει ανεπιφύλακτα στα γραπτά της. Μολονότι ουδέποτε αρνήθηκε μίαν ορισμένη αξία, όπως και μια κάποια θερμότητα στα ποιήματά της και παρ' όλο επίσης το γεγονός πως δεν δίστασε να διακρίνει ενάργεια, αλλά και ζωτικότητα στα αισθήματά της, δεν κατάφερε παρά μόνον ελάχιστα να βάλει νερό στο κρασί της ως προς τις δύο βασικές μομφές οι οποίες μέχρι και σήμερα συνοδεύουν την υποδοχή τού ούτως ή άλλως ιδιότυπου έργου της. Κι αν η μια μομφή ελέγχει το έργο αυτό για την εξωτερικότητα της έκφρασής του, η άλλη το ψέγει για τους υψηλούς τόνους της φωνής του. Ο Τέλλος Αγρας καταλογίζει στην Πολυδούρη «βαριά κλάψα», ο Αλκης Θρύλος κάνει λόγο για «λυρικές κραυγές», ο Κλέων Παράσχος γράφει πως δεν είναι όλα «τα τραγούδια της ειλικρινή και αυθόρμητα», ο Κώστας Στεργιόπουλος φοβάται το μελοδραματισμό και, όπως ο Αγρας, μιλάει για την «κλαψούρα» της, ο Μάριο Βίττι αναφέρεται, μετριοπαθέστερα, στην «κυριαρχία των αισθημάτων» στο στίχο της, ενώ ο Αλέξ. Αργυρίου βρίσκει στα ποιητικά της κομμάτια μόνο κάποια «συμπαθητικά» σπαράγματα.

Ενα καινούργιο ποιητικό πρόσωπο

Πόσο επιβεβαιώνονται, άραγε, αυτές οι εικόνες από το ποιητικό πρόσωπο που φιλοτεχνεί για την Πολυδούρη η Χριστίνα Ντουνιά στο Ημερολόγιο 2005 των εκδόσεων «Μεταίχμιο»; Κατ' αρχάς, η δουλειά τής Ντουνιά έρχεται σε μιαν εποχή κατά τη διάρκεια της οποίας έχει πάψει η οποιαδήποτε αναφορά στην ποιήτρια. Είμαστε σίγουρα πολύ μακριά από τα Απαντά της, που επιμελήθηκαν πρώτα η Λιλή Ζωγράφου, το 1961, και κατόπιν ο Τάκης Μενδράκος, το 1982, ενώ καμία συστηματική κριτική έρευνα δεν έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια (όπως και παλαιότερα, άλλωστε) γύρω από τη δουλειά της. Η Ντουνιά έχει στήσει μιαν εξαιρετικά προσεγμένη έκδοση στο ημερολόγιο του «Μεταίχμιου» και έχει καταφέρει να αναδείξει κατά τον καλύτερο και το διαφωτιστικότερο τρόπο τα κείμενα που συναποτελούν το υλικό του. Οι πηγές της είναι οι δύο ποιητικές συλλογές τής Πολυδούρη «Οι τρίλλιες που σβήνουν» και «Ηχώ στο χάος», που κυκλοφόρησαν το 1928 και το 1929, αντιστοίχως, ο λιγοστός κριτικός σχολιασμός τους, ανάμεικτος με ανεκδοτολογικά κείμενα και προσωπικές μαρτυρίες, η αλληλογραφία της με τον Καρυωτάκη (μαζί με το πολυδιαβασμένο και πολυσυζητημένο ημερολόγιό της) και, τέλος, τα ποιήματα τα οποία δημοσίευσε η ίδια στα περιοδικά «Ελληνική Επιθεώρησις», «Ελληνίς», «Η Πνοή» και «Ρυθμός». Τι ακριβώς, άραγε, προκύπτει από όλα αυτά και ποια νέα δεδομένα μπορεί να σχηματιστούν από τη σύνθεσή τους (αν μπορούν εντέλει να σχηματιστούν τέτοια δεδομένα) για τον εσωτερικό ρυθμό, την τεχνική ποιότητα, αλλά και τη βαθύτερη σημασία τού λόγου τής Πολυδούρη;

Νομίζω πως το πρώτο που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι πως η Πολυδούρη εμφανίζεται με τον ανά χείρας τόμο πλήρως απογαλακτισμένη από τη βαριά κληρονομιά του Καρυωτάκη, τόσο στο βιογραφικό όσο και στο καλλιτεχνικό επίπεδο. Στο βιογραφικό επίπεδο, επειδή τα τεκμήρια και οι μαρτυρίες που παραθέτει η Ντουνιά δείχνουν όχι μιαν υποταγμένη στον εραστή της και άβουλη ή ευάλωτη γυναίκα, αλλά, αντιθέτως, μίαν έντονη και πολύ ισχυρή προσωπικότητα, έτοιμη να προσηλωθεί αταλάντευτα στο ιδανικό της ελεύθερης ατομικής ζωής -μιας ζωής, παρεμπιπτόντως, μέσα στην οποία μπόρεσαν να χωρέσουν πολλοί αρσενικοί θαυμαστές, που καθώς φαίνεται λάτρεψαν κυριολεκτικά την Πολυδούρη. Στο καλλιτεχνικό επίπεδο, επειδή διαβάζοντας κανείς τα ποιήματά της χωρίς τη χρόνια προκατάληψη του ποιητικού υποπροϊόντος ή παραπροϊόντος του Καρυωτάκη, μπορεί εύκολα να τα διακρίνει μέσα στην αυτοτέλεια και την αυτοδυναμία τους, καθώς και να τα εξηγήσει αποκλειστικά με τους δικούς τους όρους.

Ο έρωτας και ο θάνατος

Το αδιαχώριστο σύμπλεγμα του έρωτα και του θανάτου, η απόλυτη έλλειψη ανοχής για την περιβάλλουσα πραγματικότητα, η δυσφορία για το ίδιο το γεγονός της ανθρώπινης ύπαρξης, η καταστατική μελαγχολία, η απόγνωση και η απελπισία ως τρόπος ζωής, οι αυτοκτονικές τάσεις, η μονίμως δηλητηριασμένη και σταθερά σκοτεινή ατμόσφαιρα, όπως και η διάθεση για μια γενναία αίφνης παραίτηση από τους πάντες και τα πάντα διατρέχουν απ' άκρου εις άκρον τα ποιήματα της Πολυδούρη και προφανώς δύσκολα θα μπορούσε ο οποιοσδήποτε να υποστηρίξει πως ένας τόσο ζοφερός και τόσο ηττημένος κόσμος μοιάζει ξένος προς τον κόσμο του Καρυωτάκη. Λίγο, ωστόσο, προσεκτικότερα αν τη διαβάσουμε, θα δούμε πως το κλίμα αυτό είναι περισσότερο κλίμα του ελληνικού ποιητικού μεσοπολέμου και λιγότερο ατόφιος Καρυωτάκης. Και ελάχιστα, επιπροσθέτως, καλύτερα αν κοιτάξουμε τη γλώσσα και την εκφραστική φτιαξιά της, θα διαπιστώσουμε πως δεν έχει πάρει και δεν έχει κρατήσει τίποτε από το ιοβόλο καρυωτακικό πνεύμα. Και εδώ δεν θα πρέπει να αδικήσουμε ούτε την παλαιότερη, αλλά ούτε και τη νεότερη κριτική: η αδυναμία τής Πολυδούρη είναι ακριβώς η γλωσσική και υφολογική της ανεξαρτησία από τον Καρυωτάκη, που συνεπιφέρει και τη μάλλον εύκολη άνευ όρων παράδοσή της στις επιταγές του παραφουσκωμένου αισθήματος. Αυτό ακριβώς, όμως, το υπέρβαρο αισθηματικό έρμα είναι που αποκτά κάποιες ώρες στο στίχο της εκρηκτικές διαστάσεις και μας συνταράσσει με έναν τρόπο ο οποίος δείχνει γιατί έχει εν τέλει κερδηθεί το στοίχημα και γιατί στο λυπητερό (και κάθε άλλο παρά ρηχό ή προσχηματικό) τραγούδι της μπορεί άνετα να στήσει το αυτί της η εποχή μας.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΠΗΓΗ:www.enet.gr

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ «ΜΟΝΟ ΓΙΑΤΙ Μ’ ΑΓΑΠΗΣΕΣ»

1928:δημοσίευση στη συλλογή «Οι τρίλιες που σβήνουν».Εκδίδεται λίγους μήνες μετά το θάνατο του Καρυωτάκη ενώ η ίδια, χτυπημένη από φυματίωση νοσηλεύεται σε σανατόριο.
- στοιχεία νεορομαντικά και νεοσυμβολικά
- «λυρική ελεγεία» το χαρακτηρίζει ο Αγγ. Τερζάκης
- η ποίηση είναι το μέσο για να εξωτερικεύσει τον έρωτά της
- ένταση και ποιότητα του ερωτικού αισθήματος
ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ: πηγαία και άμεση ποιητική έκφραση της ψυχικής της κατάστασης χωρίς τη διαβρωτική μεσολάβηση του πνεύματος, γι’ αυτό και φτάνει σε υπερβολές, εξάρσεις και εξιδανικεύσεις, μοιάζει με σελίδα ημερολογίου ή ερωτική επιστολή

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ
1.υπαρξιακή, ερωτική
2.ειλικρίνεια και ένταση συναισθημάτων
3.γνήσιος λυρισμός και μουσικότητα
4.αίσθημα μελαγχολίας και νοσταλγίας
5.εξομολογητικός τόνος
6.απλότητα έκφρασης
7.αδυναμία γλωσσικής επεξεργασίας και τεχνικής του στίχου

1η στροφή
Η ΑΓΑΠΗ είναι το κίνητρο για την ποιητική δημιουργία: αναφέρεται στο παρελθόν (αγάπησες) αλλά διαχέεται σε όλες τις εποχές του χρόνου και κάτω από όλες τις …καιρικές συνθήκες (ήλιο, καλοκαιριού προμάντεμα, βροχή, χιόνια)
Η στροφή κλείνει με την επανάληψη του πρώτου στίχου: σχήμα κύκλου, το οποίο επαναλαμβάνεται σε όλες τις στροφές

2η στροφή
Η ΕΡΩΤΙΚΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΙΛΙ επιδρούν καταλυτικά στην εξωτερική εμφάνιση και τον ψυχισμό της ποιήτριας. Η μεταφορά (ρίγος στην ψυχή), η παρομοίωση (σαν κρίνο), και η εικόνα του ολάνθιστου λουλουδιού αισθητοποιούν το αποτέλεσμα της ερωτικής έκστασης. Η εμπειρία όμως που ανήκει στο παρελθόν (κράτησες, φίλησες) καθορίζει και το παρόν (ακόμα)

3η στροφή
ΤΟ ΕΡΩΤΙΚΟ ΒΛΕΜΜΑ μέσα από τη συνεκδοχή (τα μάτια σου με κοίταξαν) και τη μεταφορά (με την ψυχή στο βλέμμα) αποκτά ιδιαίτερη ποιότητα που υποδεικνύει τη συναισθηματική έλξη. Αυτή οδηγεί την ποιήτρια στην υπέρτατη καταξίωση της ύπαρξής της (περήφανα, στολίστηκα, στέμμα)

4η στροφή
Μέσα από το σχήμα της υπερβολής (μόνο γιατί μ΄αγάπησες γεννήθηκα) και την τριπλή επανάληψη της λέξης ΖΩΗ καταδεικνύεται η βίωση της απόλυτης αγάπης που είναι ο αυτοσκοπός της και του μοναδικού προορισμού αυτής της γυναίκας: γεννήθηκε και έζησε, γιατί αγαπήθηκε από τον συγκεκριμένο άνδρα.
5η στροφή
Προσδιορίζεται Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ της αγάπης (ωραία), μιας αγάπης όμως που τελείωσε, που ανήκει στο παρελθόν, αφού το αντικείμενο του ερωτικού πόθου δεν υπάρχει πια (βασίλεψες) κι έτσι η ζωή χωρίς αυτόν δεν έχει πια νόημα. Η γεύση που αφήνει όμως αυτή η «ωραία» αγάπη είναι…γλυκιά ακόμα και την ώρα του θανάτου.

-ο έρωτας εξιδανικεύεται στο ποίημα
-τα σχήματα λόγου, η μουσικότητα, η στιχουργία προσδίδουν στο ποίημα λυρικό τόνο
ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ: επαναλήψεις, αναδίπλωση, μεταφορές, υπερβολή, παρομοίωση, συνεκδοχή, αποστροφή, εικόνες
ΣΤΙΧΟΥΡΓΙΑ: πεντάστιχες στροφές, σε καθεμιά υπάρχει η σχέση αιτίου και αποτελέσματος, κυκλική δομή, ιαμβικός 12σύλλαβος,11σύλλαβος, 7σύλλαβος
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ
1.εναλλαγή α΄και β΄ενικού προσώπου: εξομολογητικός τόνος
2.επαναλήψεις λέξεων και στίχων: ένταση και μοναδικότητα του ερωτικού βιώματος
3.κυριαρχία παρελθοντικού χρόνου (αόριστου):προσδιορισμός μιας εμπειρίας που ανήκει στο παρελθόν



ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κ.Ε.Ε
1.Στα ποιήματα της Μαρίας Πολυδούρη είναι διάχυτο το αίσθημα της μελαγχολίας. Ποια είναι, σύμφωνα με το συγκεκριμένο ποίημα, η αιτία της θλίψης της ποιήτριας;
2.Η ποίηση της Μαρίας Πολυδούρη διακρίνεται για το γνήσιο λυρισμό της, τον αυθορμητισμό και την ειλικρίνεια των συναισθημάτων της. Ποια στοιχεία γλώσσας και περιεχομένου αναδεικνύουν αυτά τα γνωρίσματα στο συγκεκριμένο ποίημα;
3.Όλα τα ρήματα του ποιήματος βρίσκονται σε χρόνο αόριστο. Ποια είναι η λειτουργία αυτού του χρόνου στο ποίημα;
4.Πώς λειτουργεί στο ποίημα η επανάληψη της λέξης «μόνο»;
5.Ο πρώτος στίχος κάθε στροφής επαναλαμβάνεται στο τέλος της. Ποιος είναι ο ρόλος αυτής της επανάληψης;
6.Ο έρωτας φαίνεται να εξαγνίζει την ποιήτρια και να καταξιώνει τη ζωή και την τέχνη της. Να σχολιάσετε τους στίχους στους οποίους επαληθεύεται αυτή η διαπίστωση.
7.«…περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο / της ύπαρξης μου στέμμα»: Πώς αντιλαμβάνεσθε το νόημα αυτών των στίχων;
8.Η λέξη «ωραίος» επαναλαμβάνεται συχνά στο ποίημα, ιδιαίτερα στην τελευταία στροφή. Ποια νομίζετε ότι είναι η σημασία της;
9.Πιστεύετε ότι ο έρωτας, όπως παρουσιάζεται στο ποίημα, είναι εξιδανικευμένος;

Ελευθερια Αρβανιτακη-γιατι μ'αγαπησες