Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2020

Wislawa Szymborska «Το μίσος»



Δείτε πόσο αποδοτικό είναι ακόμα,
πόσο διατηρείται σε φόρμα
το μίσος στον αιώνα μας.
Πόσο εύκολα υπερπηδά και τα πιο ψηλά εμπόδια.
Με τι ταχύτητα εφορμά, πόσο γρήγορα μας εντοπίζει.

Δεν είναι σαν τα άλλα αισθήματα.
Ταυτόχρονα μαζί το πιο γηραλέο
     και το πιο νεαρό.
Από μόνο του γεννοβολάει αιτίες
που το ζωογονούν.
Όταν κοιμάται δεν πρόκειται ποτέ για
     αιώνια ανάπαυση.
Κι η αυπνία δεν εξαντλεί τη ρώμη του, τη θρέφει.

Κάποια θρησκεία ή μια άλλη
όποια και να ‘ναι το βρίσκει έτοιμο,
     στην αφετηρία.
Μια γενέθλια πατρίδα ή μια άλλη
όποια και να ‘ναι το βοηθάει να βρει
     ένα σημείο εκκίνησης.
Για κινητοποίηση αρκεί ακόμα και η δικαιοσύνη,
μέχρι ν’ αποκτήσει τη δική του ορμή.
Μίσος. Μίσος.
Με το πρόσωπό του στρεβλωμένο σε μια γκριμάτσα
     ερωτικής έκστασης.

Αχ, αυτά τα άλλα αισθήματα,
χωρίς πάθος, φιλάσθενα.
Από πότε η αδελφότητα προσελκύει τα πλήθη;
Πότε η συμπόνια τερμάτισε πρώτη;
Πότε πραγματικά η αμφιβολία ξεσήκωσε τον όχλο;
Μόνο το μίσος κατέχει αυτό που παίρνει.
Προικισμένο, δραστήριο, δουλεύει σκληρά.
Χρειάζεται ν’ αναφέρουμε πόσα τραγούδια
     έχει συνθέσει;
Όλες τις σελίδες που πρόσθεσε στα ιστορικά μας
     βιβλία;
Πόσα ανθρώπινα χαλιά έστρωσε πάνω
     σ’ αμέτρητες πλατείες και γήπεδα;

Ας μην έχουμε αυταπάτες.
Ξέρει τον τρόπο να δημιουργεί ομορφιά.
Με τις εξαίσιες λάμψεις πυρκαγιών
     στους ουρανούς τα μεσάνυχτα.
Με τις μεγαλόπρεπες εκρήξεις απ’ τις βόμβες του
     στα ρόδινα χαράματα.
Δεν γίνεται ν’ αρνηθεί κανείς το πάθος
     που εμπνέει απ’ τα ερείπια
και κάποιο ανάρμοστο χιούμορ που ανακαλύπτουμε
στη ρωμαλέα στήλη που προεξέχει ανάμεσά τους.
 
https://politisonline.com/ypografes/503689/to-misos-xechilizi/
Το μίσος είναι ένας μάστορας της αντίθεσης
ανάμεσα σε εκρήξεις και νεκρική σιγή,
κόκκινο αίμα και λευκό χιόνι.
Και πάνω απ’ όλα δεν κουράζεται ποτέ
απ’ το πρωταρχικό μοτίβο του – του άψογου δήμιου
που υψώνεται πάνω στο ρυπαρό θύμα του.
Είν’ έτοιμο πάντοτε στις νέες προκλήσεις.

Αν χρειασθεί να περιμένει, θα περιμένει.
Λένε πως είναι τυφλό. Τυφλό;
Έχει το οξύτατο μάτι του ελεύθερου σκοπευτή
και ατενίζει ατρόμητα το μέλλον
όπως μόνο αυτό μπορεί. 

Από τη συλλογή «Το τέλος και η αρχή» (1993).
 Μετάφραση: Βασίλης Καραβίτης (εκδ. Σοκόλη)


--Αξιοποιώντας τος κειμενικούς δείκτες του ποιήματος να παρουσιάσετε τα χαρακτηριστικά του μίσους.
--Ποιος ο ρόλος των ερωτημάτων στην 4η στροφή του ποιήματος;
--Γράψτε ένα σύντομο ποίημα για ένα άλλο έντονο συναίσθημα σύμφωνα με το πρότυπο της Σιμπόρσκα

Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2020

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΣΥΝΕΞΕΤΑΣΗΣ - ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ (νέο)



ΚΕΙΜΕΝΟ 1 ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ
Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο πολυτιμότερος παίκτης του NBA «Ευχαριστώ την Ελλάδα», είπε δακρυσμένος
Ως ο πολυτιμότερος παίκτης του NBA βραβεύτηκε ο Γιάννης Αντετοκούνμπο γνωρίζοντας παγκόσμια αποθέωση για την κορυφαία διάκριση. Ο Έλληνας σούπερ-σταρ πραγματοποίησε μία φανταστική πορεία με τους Μιλγουόκι Μπακς οδηγώντας τους στους τελικούς της Ανατολής κάτι που του χάρισε το βραβείο του MVP στο NBA ως ο πολυτιμότερος παίκτης στο κορυφαίο πρωτάθλημα του κόσμου. Η πορεία του «Greek Freak» δεν πέρασε απαρατήρητη και η ανακοίνωση των ΝΒΑ Awards 2019 το επιβεβαίωσε. Η ανακοίνωση του ονόματός του στην τελετή βράβευσης καταχειροκροτήθηκε από τους παρευρισκόμενους με τον ίδιο να μην μπορεί να συγκρατήσει τα δάκρυα της συγκίνησής του. «Σας αγαπώ πολύ. Είστε τα πρότυπά μου. Σας ευχαριστώ για όλα όσα κάνατε για εμένα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την εκπληκτική μου μητέρα, τη Βερόνικα» είπε ενώ ευχαρίστησε και την Ελλάδα.
Ο «Giannis» κατάφερε να πετύχει στη φετινή σεζόν να έχει 27.7 πόντους, 12.5 ριμπάουντ και 5.9 ασίστ, ενώ η ομάδα του ήταν η κορυφαία στην κανονική διάρκεια του NBA. Σημειώνεται ότι ήταν φαβορί μαζί με τους Τζέιμς Χάρντεν και Πολ Τζορτζ, τους οποίους ξεπέρασε το επίτευγμά του έχει ξεχωριστή σημασία. Από τους 101 δημοσιογράφους που ψήφισαν και κλήθηκαν να δώσουν πέντε επιλογές, οι 78 έδωσαν την πρώτη θέση στον Έλληνα σούπερ σταρ, και οι άλλοι 23 την δεύτερη θέση, με αποτέλεσμα ο Γιάννης Αντετοκούνμπο να συγκεντρώσει ποσοστό 77%. Όπως είναι γνωστό, οι δημοσιογράφοι καλούνται να δώσουν πέντε επιλογές. Η 1η επιλογή αξίζει 10 βαθμούς, η δεύτερη επτά, η τρίτη πέντε, η τέταρτη τρεις και η πέμπτη έναν βαθμό.
Αναλυτικά όσα δήλωσε:
«Πρώτα από όλα θέλω να ευχαριστήσω τον θεό που με ευλόγησε με αυτό το ταλέντο για να βρίσκομαι στη θέση που βρίσκομαι σήμερα. Θέλω να ευχαριστήσω τον Θεό που με έβαλε σε αυτή τη θέση, όλα αυτά τα κάνω με τη βοήθειά του. Θέλω να ευχαριστήσω την ομάδα μου, πρώτα από όλα τους συμπαίκτες μου, χρειάζεται περισσότερο από έναν παίκτη για να κερδίσει 61 παιχνίδια. Όλοι ήταν έτοιμοι να έρθουν στον «πόλεμο» μαζί μου. Θέλω να ευχαριστήσω το προπονητικό επιτελείο  γι΄αυτά που κάνουν καθημερινά για εμάς, που μας πίεζε καθημερινά και μας δίδαξε…
Θέλω να ευχαριστήσω τους ιδιοκτήτες των Μπακς, οι οποίοι πίστεψαν σε εμένα που ήμουν 18 όταν ήμουν στην Ελλάδα. Με εμπιστεύτηκαν. Θέλω να ευχαριστήσω την πόλη του Μιλγουόκι, την Ελλάδα και τους Νιγηριανούς που με στηρίζουν. Τώρα είναι 6 το πρωί στην Ελλάδα και μένουν ξύπνιοι για να με παρακολουθήσουν.
Θέλω να ευχαριστήσω τον πατέρα μου, ο οποίος δεν βρίσκεται κοντά μας. Πριν από δύο χρόνια είχα έναν στόχο, να γίνω ο κορυφαίος του πρωταθλήματος. Πάντα όταν περνάω στο παρκέ σκέφτομαι τον πατέρα μου, ο οποίος με πίεζε περισσότερο να γίνω καλύτερος και μου έλεγε ότι μόνο έτσι θα τα καταφέρω…
Σας αγαπώ πολύ. Είστε τα πρότυπά μου. Σας ευχαριστώ για όλα όσα κάνατε για εμένα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την εκπληκτική μου μητέρα, τη Βερόνικα. Είναι η ηρωίδα μου. Δεν μπορείς να προβλέψεις το μέλλον σου, αλλά αν έχεις καλό γονιό, αυτός σου δείχνει το δρόμο για το μέλλον. Πρόκειται για το στήριγμά μου. Προφανώς θέλω να ευχαριστήσω τους ατζέντηδές μου, ευχαριστώ που με πιστέψατε σε εμένα και δεν... με ενοχλείτε πολύ. Αυτό είναι μόνο η αρχή για εμένα. Στόχος μου είναι να κατακτήσω το πρωτάθλημα. Όπως μου είχε πει ο πατέρας μου, πάντα να θέλεις τα περισσότερα χωρίς να είσαι άπληστος.
Πηγή: www.lifo.gr


ΚΕΙΜΕΝΟ 2  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ
Νίκου Καζαντζάκη «Ταξιδεύοντας- Αγγλία»
«Τα σπορ και οι κλασσικές σπουδές είναι στο Ήτον οι δύο παράλληλοι αδερφωμένοι δρόμοι της αγωγής. Όχι όμως σπορτ ατομικά -ακόντιο, πήδημα, δίσκος- παρά σπορτ ομαδικά: λεμβοδρομίες, κρίκετ, φουτμπολ.
Τα ομαδικά αθλήματα υπηρετούν μεγάλο ηθικό σκοπό: σε συνηθίζουν να υποτάξεις την ατομικότητά σου σε μία γενική ενέργεια. Να μη νιώθεις πως είσαι άτομο ανεξάρτητο, παρά μέλος μίας ομάδας. Να υπερασπίζεσαι όχι μόναχα την ατομική σου τιμή παρά ολόκληρη την τιμή της ομάδας όπου ανήκεις: σχολή, Πανεπιστήμιο, πόλη, έθνος. Έτσι, από σκαλοπάτι σε σκαλοπάτι, το παιχνίδι μπορεί να σε ανεβάσει στις πιο ψηλές και αφιλόκερδες κορυφές της ενέργειας.
Μαθαίνεις ακόμα, πολεμώντας στην ομάδα, και τούτο το σπουδαιότατο: πως για τη νίκη ένα στοιχείο είναι απαραίτητο, ο αρχηγός. Να υποτάζεσαι σ’ αυτόν, να πειθαρχείς, να ξέρεις να υπακούς, αν θες, όταν θα έρθει η στιγμή σου να ξέρεις και συ να προστάζεις. Έτσι μονάχα μπορούν να δημιουργηθούν αρχηγοί άξιοι και οπαδοί πρόθυμοι - δηλαδή μια πειθαρχημένη στρατιά ικανή, υλικά και ψυχικά, να κυριαρχήσει τον κόσμο.
Στα σπορτ δεν γυμνάζεις το σώμα σου μονάχα. Γυμνάζεις πάνω απ’ όλα τη ψυχή σου. «Στα τερέν του Ήτον» είπε πολύ σωστά ο Ουέλιγκτον, «κερδήθηκε η μάχη του Βατερλώ».
Στα ομαδικά αυτά σπορ μαθαίνεις να είσαι έτοιμος, να συγκρατιέσαι, να περιμένεις την κατάλληλη στιγμή, να θυσιάζεις τις ατομικές χαρές ή προτιμήσεις για τα συμφέροντα της ομάδας. Μαθαίνεις να προσαρμόζεις τις ιδιότητές σου στις ανάγκες του συνόλου, να εκμεταλλεύεσαι, όσο μπορείς, για τη νίκη τα ελαττώματα και τα προτερήματά σου. Με τη μέθοδο αυτή μονάχα μπορείς να ασκηθείς για το μεγάλο παιχνίδι, αργότερα, της δημόσιας ζωής.
Για να φτάσεις στο υψηλό αυτό κορύφωμα της άσκησης, πρέπει καλά να ξέρεις τον εαυτό σου, να ξέρεις τον διπλανό σου, να ξέρεις κι αλάκερη την ομάδα όπου ανήκεις. Και όχι μονάχα αυτό, να ξέρεις και την αντίπαλη σου ομάδα. Να μην την περιφρονάς, να τη σπουδάζεις με αμεροληψία και σέβας, να ξέρεις καλά τις αρετές και τις δυνάμεις της, για να οργανώσεις ανάλογα και συ τις αρετές και τις δυνάμεις σου και να μην χάσεις το παιχνίδι.
Και ακόμα τούτο το σημαντικό, που αποτελεί το πιο κρυφό, το πιο πανανθρώπινο τέρμα του παιχνιδιού: να ξέρεις πώς και η αντίθετη ομάδα στο βάθος δεν είναι αντίμαχη, συνεργάζεται μαζί σου, γιατί χωρίς αυτή δεν θα υπήρχε παιχνίδι.
Ό,τι αγνότατα ηθικό μπορεί να μας μάθει ένα παιχνίδι είναι τούτο: Ο ανώτατος σκοπός του παιχνιδιού δεν είναι η νίκη παρά πως, από ποιους δρόμους, με ποιαν προπόνηση, με τι πειθαρχία, ακολουθώντας αυστηρά τους νόμους του παιχνιδιού, να μάχεσαι για τη νίκη».



ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.Στο κείμενο 1 υπάρχουν στοιχεία προφορικότητας. Ποιες γλωσσικές επιλογές πιστοποιούν την παραπάνω διαπίστωση; Να δώσετε παραδείγματα από το κείμενο.
2. Στο κείμενο 1 μεταξύ άλλων σκοπός του συντάκτη είναι να πείσει  τους αναγνώστες για τη σπουδαιότητα του επιτεύγματος του Αντετοκούμπο. Με ποιους τρόπους το κατορθώνει;
3α. Ο αρθρογράφος επιλέγει να παρουσιάσει σχεδόν αυτολεξεί τις δηλώσεις του Έλληνα παίκτη. Τι πετυχαίνει με αυτή του την επιλογή;
3β. Να μεταφέρετε το απόσπασμα:
«Θέλω να ευχαριστήσω το προπονητικό επιτελείο γι΄ αυτά που κάνουν καθημερινά για εμάς, που μας πίεζε καθημερινά και μας δίδαξε… Θέλω να ευχαριστήσω τους ιδιοκτήτες των Μπακς, οι οποίοι πίστεψαν σε εμένα που ήμουν 18 όταν ήμουν στην Ελλάδα.» στον πλάγιο λόγο και να αξιολογήσετε το αισθητικό και πειστικό του αποτέλεσμα.

4.Στο λογοτεχνικό κείμενο ο Καζαντζάκης επιχειρεί να καταδείξει τη σημασία των ομαδικών αθλημάτων. Να συντάξετε ένα κείμενο μέχρι 200 λέξεις όπου θα αναφέρετε τι αποκομίζει ο συμμετέχων σε αυτά, αξιοποιώντας τις βασικές θέσεις του συγγραφέα και αξιολογώντας ποια είναι η σημαντικότερη κατά τη γνώμη σας και γιατί;

5.Γράφετε ένα άρθρο για τις ανάγκες μιας αθλητικής εφημερίδας, στο οποίο, αξιοποιώντας πληροφορίες από τα παραπάνω δύο κείμενα, θα αναφερθείτε τόσο στα ατομικά χαρακτηριστικά όσο και στους κοινωνικούς παράγοντες του άμεσου και ευρύτερου περιβάλλοντος που μπορούν να οδηγήσουν έναν αθλητή στην επιτυχία.(350 περίπου λέξεις)