Τετάρτη 30 Νοεμβρίου 2011

Δευτέρα 28 Νοεμβρίου 2011

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Προσδιορισμός τόπου και χρόνου

Α΄ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΠΟΥ
Ο προσδιορισμός του τόπου εκφέρεται γενικά με εμπρόθετη αιτιατική ή αφαιρετική. Ειδικότερα έχουμε και τις εξής περιπτώσεις:

1. Στάση σε τόπο
Η στάση σε τόπο δηλώνεται:

* με τοπικά επιρρήματα (ibi, hic, illic)
* με την πρόθεση in + αφαιρετική (in Italiā)
* με απλή γενική ή αφαιρετική


Απλή γενική , όταν έχουμε ονόματα πόλεων (ή μικρών νησιών) α΄και β΄ κλίσης ενικού αριθμού.
Απλή αφαιρετική , όταν έχουμε όνοματα πόλεων (ή μικρών νησιών) α΄και β΄ κλίσης πληθυντικού αριθμού ή γ΄κλίσης οποιουδήποτε αριθμού.
π.χ. sum Romae, sum Ephesi, sum Athenis, sum Carthagine
Σημείωση:
Χρησιμοποιείται απλή αφαιρετική για τη δήλωση του τόπου, όταν ο τόπος έχει μπροστά του προσδιορισμό και κυρίως το επίθετο totus και την αντωνυμία ipse.
π.χ. totis castris, ipsa Romā

2. Κίνηση προς τόπο
Η κίνηση προς τόπο δηλώνεται:

* με τις προθέσεις in, ad + αιτιατική
* με απλή αιτιατική, όταν έχουμε όνοματα πόλεων (ή μικρών νησιών).

π.χ. eo in Asiam, eo in Italiam, eo Romam, eo Carthaginem

3. Κίνηση από τόπο
Η κίνηση από τόπο δηλώνεται:

* με τοπικά επιρρήματα (inde, illuc, quo)
* με τις προθέσεις ab, ex, de + αφαιρετική
* με απλή αφαιρετική, όταν έχουμε όνοματα πόλεων (ή μικρών νησιών).

π.χ. venio ex Asiā, venio ab Italiā, venio Romā, venio Carthagine

σημείωση 1: Τρεις τύποι του ουσιαστικού domus χρησιμοποιούνται επιρρηματικά ως προσδιορισμοί του τόπου:

domi
= στο σπίτι, στην πατρίδα (στάση σε τόπο) [αρχ. οἴκοι]
domum = στο σπίτι, στην πατρίδα (κίνηση σε τόπο) [αρχ. οἴκαδε]
domo = από το σπίτι, από την πατρίδα (απομάκρυνση) [αρχ. οἴκοθεν]

σημείωση 2
: Στο κείμενο 34 υπάρχει εμπρόθετος προσδιορισμός της στάσης σε τόπο με όνομα πόλης (in Literno). Στη συγκεκριμένη περίπτωση δηλώνεται όχι η πόλη, αλλά η ευρύτερη περιοχή, όπου βρισκόταν η έπαυλη του Σκιπίωνα.


Β΄ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΧΡΟΝΟΥ
Ο χρόνος δηλώνεται με τους εξής τρόπους:

1. με επιρρήματα (postea, iam, tum, nunc, deinceps, mox, diu, semper).
Τα επιρρήματα post και ante συνοδευόμενα από αφαιρετική του μέτρου ή της διαφοράς δηλώνουν το πόσο μετά ή πόσο πριν συνέβη κάτι.
π.χ. paulo post = λίγο αργότερα [23], paucis ante diebus = πριν από λίγες μέρες
2. με εμπρόθετους προσδιορισμούς
π.χ. post victoriam = μετά τη νίκη [29], ante tertium diem = πριν από 3 ημέρες [25]

3. με χρονικές προτάσεις

4. με χρονικές μετοχές

5. με πλάγιες πτώσεις.

Πιο συγκεκριμένα:

* με απλή αφαιρετική για να δηλωθεί το πότε έγινε κάτι. π.χ. quodam die = κάποια μέρα [25]
* με απλή αιτιατική για να δηλωθεί το πόση διάρκεια είχε. π.χ. paucos menses = για λίγους μήνες [28]
* με απλή αφαιρετική για να δηλωθεί το μέσα σε πόσο χρόνο ή ύστερα από πόσο χρόνο έγινε κάτι.
π.χ. quo Carthago deleta est = κατά τη διάρκεια του οποίου η Καρχηδόνα καταστράφηκε [25]

πηγή: http://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1679

Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011

ΕΝΟΤΗΤΑ 28-29 ασκήσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 28η
Aesopi nostri Licinus servus tibi notus Roma Athenas fugit. Is Athenis apud Patronem Epicureum paucos menses pro libero fuit, inde in Asiam abiit. Postea Plato quidam Sardianus, cum eum fugitivum esse ex Aesopi litteris cognovisset, hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit. Tu, hominem investiga, quaeso, summaque diligentia vel Romam mitte vel Epheso rediens tecum deduc. Noli spectare quanti homo sit. Parvi enim preti est, qui tam nihili est. Sed, propter servi scelus et audaciam, tanto dolore Aesopus est adfectus, ut nihil ei gratius possit esse quam recuperatio fugitivi.

1. Να μεταφέρετε στον αντίθετο αριθμό τους κλιτούς όρους των πιο κάτω προτάσεων:
α) servum in custodiam tradidit β) tu hominem investiga γ) cum viri sui consilium cognovisset
2. Licinus servus Athenas fugit et in Asiam abiit:
Nα μετατρέψετε τις παραπάνω προτάσεις σε πλάγιο λόγο, αφού τις εξαρτήσετε από την φράση Cicero dixit.
3. Να δηλώσετε την απαγόρευση με τους τρόπους που γνωρίζετε:
α) Tu hominem investiga. β) Summa diligentia Romam hominem mitte. γ) Εpheso rediens tecum hominem deduc δ. Tu hominem tradidisti:
4. Να συμπληρώσετε τους άλλους βαθμούς των επιθέτων που σας δίνονται, εφόσον αυτό είναι δυνατόν:
Epicureum ,paucos ,libero , Sardianus , summa ,parvi , gratius
5α. Plato quidam Sardianus hominem comprehendit: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.
β. • ut nihil ei gratius…fugitivi • cum eum fugitivum ... cognovisset, quanti homo sit: Να αναγνωρίσετε το είδος των παραπάνω προτάσεων (μονάδες 2), τον τρόπο εισαγωγής τους (μονάδες 2) και να αιτιολογήσετε την έγκλιση και το χρόνο εκφοράς τους (μονάδες 4).
6. α) Να αποδώσετε με άλλο, ισοδύναμο συντακτικά, τρόπο το καθένα από τα πιο κάτω:
Noli spectare , quam recuperatio fugitivi
7. Μετατροπή των κύριων προτάσεων των κειμένων σε μετοχές
Plato quidam Sardianus hominem comprehendit et in custodiam Ephesi tradidit/
Τu hominem investiga, summaque dilίgentia Romam mitte
8. Nα μετατρέψετε τις παρακάτω προτάσεις σε πλάγιο λόγο, αφού τις εξαρτήσετε από την φράση Cicero orat / orabat fratrem: «Tu hominem investiga summaque diligentia vel Romam mitte vel Epheso rediens tecum deduc. «Noli spectare quanti homo sit»
9. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:
fugit γενική γερουνδίου
fuit προστακτική μέλλοντα
cognovisset, σουπίνο
comprehendit γ ενικό υποτακτικής μέλλοντα
tradidit β πληθυντικό οριστικής μέλλοντα
investiga α πληθυντικό υποτακτικής ενεστώτα
deduc αρχικούς χρόνους
spectare προστακτική ενεστώτα
est adfectus απαρέμφατο ενεστώτα
possit β πληθυντικό υποτακτικής παρατατικού

10. nostri να κλιθεί στον πληθυντικό
paucos menses ονομαστική ενικού
libero τρία γένη ονομαστική ενικού
hominem αφαιρετική ενικού
summa γενική πληθυντικού
preti ονομαστική ενικού
scelus ονομαστική πληθυντικού
dolore αιτιατική ενικού
recuperatio γενική ενικού



ΕΝΟΤΗΤΑ 29η
Cum Octavianus post victoriam Actiacam Romam rediret, homo quidam ei occurit corvum tenens; instituerat haec dicere: "Ave, Caesar, victor imperator". Caesaris multum interfuit corvum emere; itaque viginti milibus sestertium eum emit. Id exemplum sutorem quendam incitavit, ut corvum doceret parem salutationem. Diu operam frustra impendebat; quotiescumque avis non respondebat, sutor dicere solebat "Oleum et operam perdidi". Tandem corvus salutationem didicit et sutor, cupidus pecuniae, eum Caesari attulit. Audita salutatione Caesar dixit: " Domi satis salutationum talium audio". Tum venit corvo in mentem verborum domini sui: "Oleum et operam perdidi". Ad haec verba Augustus risit emitque avem tanti, quanti nullam adhuc emerat.


ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1.α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:
parem salutationem : αφαιρετική ενικού αριθμού
corvum : την ίδια πτώση του άλλου αριθμού
milibus : ονομαστική και γενική του ίδιου αριθμού
homo quidam: ονομαστική πληθυντικού
Id exemplum αιτιατική πληθυντικού
sutorem quendam γενική πληθυντικού
haec verba γενική ενικού

2. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους ρηματικούς τύπους:
interfuit : απαρέμφατο του ίδιου χρόνου
emere : ονομαστική πληθυντικού μετοχής ενεστώτα στο αρσενικό γένος
doceret : το ίδιο πρόσωπο υποτακτικής μέλλοντα της ίδιας φωνής
impendebat : γενική γερουνδίου
solebat : α΄ ενικό πρόσωπο οριστικής υπερσυντελίκου
didicit : α΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής παρατατικού της ίδιας φωνής
dicere : β΄ ενικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα της ίδιας φωνής
rediret : β΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα
risit : β΄ ενικό πρόσωπο υποτακτικής παρατατικού της ίδιας φωνής
attulit : γ΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής συντελεσμένου μέλλοντα.
tenens : β΄ ενικό πρόσωπο υποτακτικήςενεστώτα της ίδιας φωνής
instituerat : δοτική γερουνδίου
doceret γ ενικό υποτακτικής μέλλοντα
respondebat γ πληθυντικό οριστικής μέλλοντα
solebat γ ενικό υποτακτικής παρακειμένου

3.α. multum, parem, diu, cupidus, satis : Nα γράψετε τους αντίστοιχους τύπους των άλλων βαθμών.
β. «Oleum et operam perdidi»: Να μεταφέρετε την πρόταση στον πλάγιο λόγο με εξάρτηση από τη φράση: Sutor solebat dicere...
γ. sutor, cupidus pecuniae, eum Caesari attulit: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική.

4. Να αναγνωριστούν οι παρακάτω προτάσεις (εισαγωγή, εκφορά, κλπ.):
ut corvum doceret parem salutationem,/
quotiescumque avis non respondebat, /
quanti nullam adhuc emerat

5. Συντακτική αναγνώριση λέξεων:
imperator, Caesaris, sestertium, pecuniae, salutationum, verborum, domini, quanti.
6. Audita salutatione:Να αναλυθεί σε δευτερεύουσα πρόταση

7.: «Domi satis salutationum talium audio» Να μεταφέρετε την πρόταση στον πλάγιο λόγο με εξάρτηση από τη φράση: Caesar dicit

8. eum instituerat (homo) haec dicere,/
Id exemplum sutorem quendam incitavit ut corvum doceret parem salutationem : Από πλάγιο σε ευθύ

9. cum Octavianus rediret, quotiescumque avis non respondebat : Να μετατραπούν οι προτάσεις σε μετοχές.

πηγή:Νεάρχου παράπλους