Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

Λιγότερο συνηθισμένες είναι οι χρήσεις που προβάλλουν τη σχέση του απαρεμφάτου με τον συντακτικό ρόλο του ρήματος: συγκεκριμένα, ένα τελικό απαρέμφατο μπορεί κάποτε να ορίζει μία συντακτικά αυτόνομη φράση, ακριβώς όπως το ρήμα μιας πρότασης, και σ’ αυτές τις περιπτώσεις ονομάζεται ‘απόλυτο’ απαρέμφατο.

Άναρθρο τελικό απαρέμφατο ‘απόλυτο’ ως συντακτικά αυτόνομη προστακτική
Σιμωνίδης ο Κείος Επίγραμμα 247: Ὦ ξεῖν', ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις, ὅτι τῇδε / κείμεθα τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι.

Άναρθρο ή έναρθρο τελικό απαρέμφατο ‘απόλυτο’ ως συντακτικά αυτόνομη επιφώνηση
Αριστοφάνης Όρνιθες 5-6 [Πεισέταιρος]: Τὸ δ' ἐμὲ κορώνῃ πειθόμενον τὸν ἄθλιον / ὁδοῦ περιελθεῖν στάδια πλεῖν ἢ χίλια!

Άναρθρο ή έναρθρο τελικό απαρέμφατο ‘απόλυτο’ ως συντακτικά αυτόνομη παρένθεση, άλλοτε σε θέση κύριας πρότασης, άλλοτε σε θέση αναφορικής που εισάγεται με ὡς
Αισχύλος Πέρσες 246 [Χορός]: ἀλλ', ἐμοὶ δοκεῖν, τάχ' εἴσῃ πάντα ναμερτῆ λόγον.
Πλάτων Απολογία Σωκράτους 17a: καίτοι ἀληθές γε, ὡς ἔπος εἰπεῖν, οὐδὲν εἰρήκασιν.
Πλάτων Απολογία Σωκράτους 37a: πέπεισμαι ἐγώ, ἑκὼν εἶναι, μηδένα ἀδικεῖν ἀνθρώπων.



ΑΠΟΛΥΤΟ ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

Πρόκειται για εκείνο το απαρέμφατο που δεν εξαρτάται από κάποιο άλλο τύπο και αποτελεί στερεότυπη φράση που ισοδυναμεί με επιρρηματικό προσδιορισμό της αναφοράς ή του σκοπού. Αυτά τα απαρέμφατα προσδιορίζουν το περιεχόμενο όλης της πρότασης στην οποία βρίσκονται. Οι πιο συνηθισμένες και αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις απόλυτου απαρεμφάτου (και όχι οι μοναδικές) είναι οι παρακάτω :
ὡς ἐμοί δοκεῖν = κατά τη γνώμη μου
ὡς ἔπος εἰπεῖν = για να το πω έτσι, σχεδόν
ὡς ἀπλῶς εἰπεῖν = για να το πω γενικά, σύντομα
ἐν κεφαλαίῳ εἰπεῖν = για να ανακεφαλαιώσω
οὕτως εἰπεῖν = γενικά, σχεδόν
συντόμως εἰπεῖν = για να μιλήσω σύντομα
ὡς συνελόντι εἰπεῖν = για να μιλήσω σύντομα
ὡς διά βραχέων εἰπεῖν = για να μιλήσω σύντομα
ὡς ἐν βραχεῖ εἰπεῖν = για να μιλήσω σύντομα
ὀλίγου δεῖν = σχεδόν, λίγο έλειψε
μικροῦ δεῖν = σχεδόν, λίγο έλειψε
τό ἐπ’ ἐμοί εἶναι = όσον εξαρτάται από εμένα
ἑκών εἶναι = θεληματικά
ὡς (ἀπ)εικάσαι = όσο μπορεί να συμπεράνει κανείς
ὡς γέ οὕτως ἀκοῦσαι = για να το ακούσει κανείς έτσι απλά


π.χ. Ὡς γάρ εἰπεῖν ἀπλῶς, ἅπαντες ὑπάρχειν ἐγνωκότες μοι δοκεῖτε : για να μιλήσω σύντομα …

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Οι ερωτήσεις που έταξα στους μαθητές μου που τις ζήτησαν.


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ΄ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΓΑΓΩΓΗ  ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ
1. Η Σωκρατική αμφισβήτηση καταλήγει στην άρνηση
2.Στη διαλεκτική μέθοδο ο Σωκράτης με ερωτήσεις αποδεικνύει τη σαθρότητα των επιχειρημάτων του συνομιλητή του
3.Με τη μαιευτική μέθοδο η σωκρατική αντίληψη εκμαιεύεται από τον αντίπαλο
4. Η  φιλοσοφική σκέψη βοηθά τον άνθρωπο να γνωρίσει την Αλήθεια, την Ιδέα
5.Ο Σωκράτης ασχολείται με τη μελέτη των φυσικών φαινομένων.
6.Ο Σωκράτης αναζητά την ουσία της ηθικής και όχι τα ηθικά φαινόμενα
7.Ο Σωκράτης χρησιμοποιεί την αναλογική μέθοδο για να εξαγάγει καθολικούς συλλογισμούς
8.  Η λογική σκέψη και οι αισθήσεις είναι ο οδηγός για την αλήθεια
9. Οι μηνυτές του Σωκράτη ήταν ο Μέλητος, ο Άνυτος και ο Λύκων
10.   Η ασέβεια προς τους θεούς ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους κατηγορήθηκε ο Σωκράτης
11.   Η 9η επιστολή του Πλάτωνα μας δίνει πληροφορίες για τη ζωή του.
12.   Ο Πλάτωνας σε νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη λυρική ποίηση
13.   Ο Πλάτωνας πραγματοποίησε τρία ταξίδια στην Κάτω Ιταλία και Σικελία
14.   Η Ακαδημία ιδρύεται μετά την επιστροφή του Πλάτωνα από το δεύτερο ταξίδι του στη Σικελία
15.   Την Ακαδημία κλείνει ο βυζαντινός αυτοκράτορας Διοκλητιανός το 529 μ.Χ
16.   Ο Πρωταγόρας παρουσιάζεται με τη μορφή του αφηγημένου διαλόγου
17. Η ευβουλία είναι η ικανότητα του ατόμου να σκέπτεται και να πράττει ορθά στις υποθέσεις της ιδιωτικής του ζωής
18.   Ο Σωκράτης πιστεύει ότι η πολιτική αρετή δε διδάσκεται
19.   Ο Πρωταγόρας απαντά στα ερωτήματα του Σωκράτη με το μύθο του Επιμηθέα
20.   Ο Πλάτωνας απορρίπτει την αξία της συμβολικής μυθικής αφήγησης
21.   Η διάλεξη είναι μέθοδος προσέγγισης της αλήθειας
22. Η αναφορά στα λεγόμενα των ποιητών είναι χαρακτηριστική μέθοδος της διδασκαλίας των σοφιστών.
23. Ο Σωκράτης είναι καχύποπτος απέναντι στο γραπτό λόγο και απορρίπτει το σχολιασμό των ποιητικών κειμένων
24.   Οι Αθηναίοι δέχονται συμβουλές στην εκκλησία του δήμου μόνο από τους ειδικούς σε κάθε τομέα.
25.   Τα βασικά θέματα του πλατωνικού διαλόγου «Πρωταγόρας» είναι ποια είναι η φύση της αρετής και ποιος μπορεί να τη διδάξει

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΜΕΤΟΧΗ


Όταν το ουσιαστικό που προσδιορίζει μια έναρθρη επιθετική μετοχή παραλείπεται, η μετοχή παίρνει τη συντακτική του θέση (ουσιαστικοποιημένη μετοχή). Eπίσης, το ουδέτερο ενικού επιθετικής μετοχής με άρθρο χρησιμοποιείται ως αφηρημένο ουσιαστικό. Συνήθεις ουσιαστικοποιημένες επιθετικές μετοχές είναι οι ακόλουθες:

ὁ ἄρχων, οἱ ἄρχοντες
ὁ διώκων (ο κατήγορος)
ὁ κλέπτων (ο κλέφτης)
ὁ νικῶν (ο νικητής)
ὁ τεκὼν (ο πατέρας)
ὁ φεύγων (ο κατηγορούμενος, ο εξόριστος)
ἡ εἱμαρμένη (η μοίρα)
ἡ ἐπιοῦσα (η επόμενη ημέρα)
ἡ τεκοῦσα (η μητέρα)
οἱ κρατοῦντες (οι άρχοντες)
οἱ λέγοντες (οι ρήτορες)
οἱ πολιτευόμενοι (οι πολιτικοί)
οἱ προσήκοντες (οι συγγενείς)
οἱ τεθνεῶτες (οι νεκροί)
τὸ ἀνειμένον (η άνεση)
τὸ δεδιὸς (ο φόβος)
τὸ δέον (το πρέπον)
τὸ δοκοῦν (η γνώμη)
τὸ ἡσυχάζον (η ησυχία)
τὸ θαρσοῦν (το θάρρος)
τὸ λεγόμενον (η φήμη)
τὸ λυσιτελοῦν (η ωφέλεια)
τὸ μέλλον / τὸ παρελθὸν / τὸ παρὸν
τὸ νοσοῦν (η νόσος)
τὸ προσῆκον (το αρμόζον)
τὸ συμφέρον
τὸ συνεστηκὸς (οι συνωμότες)
τὰ βεβουλευμένα / τὰ γνωσθέντα / τὰ δεδογμένα / τὰ δόξαντα / τὰ ἐψηφισμένα (οι αποφάσεις)
τὰ δέοντα / τὰ προσήκοντα (τα πρέποντα)
τὰ καθεστῶτα (η παρούσα κατάσταση)
τὰ κατηγορημένα (οι κατηγορίες)
τὰ κηρυχθέντα (οι διαταγές)
τὰ νομιζόμενα (τα καθιερωμένα)
τα συγκείμενα (οι ισχύουσες συνθήκες)
τὰ συμβάντα
τὰ ὡμολογημένα (οι συμφωνίες)

http://ebooks.edu.gr

Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2016

Ερωτήσεις - απαντήσεις στην εισαγωγή των αρχαίων ελληνικών προσανατολισμού στη Γ΄ Λυκείου

Στο σχολικό ιστότοπο του Λυκείου Νέων Επιβατών μπορείτε να βρείτε εκτός από τις ερωτήσεις για την εισαγωγή στο φιλοσοφικό λόγο και τις απαντήσεις. Διαβάστε εδώ