Σάββατο, 15 Φεβρουαρίου 2020

Γυναικεία χειραφέτηση ("λογοτεχνικό" κείμενο με ερωτήσεις)

Στο πλαίσιο της δυνατότητας επιλογής και τραγουδιών-στίχων στη διδασκαλία της λογοτεχνίας της Γ΄Λυκείου δίδαξα προχθές στο τμήμα μου το πασίγνωστο- για μας τους μεγαλύτερους- ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΜΑΙΡΗΣ του Λουκιανού Κηλαηδόνη (μόνο μια μαθήτρια γνώριζε το τραγούδι). Αποτέλεσε μια καλή αφορμή για να συζητήσουμε για τη θέση της γυναίκας, το σεξισμό, τους πολλαπλούς κοινωνικούς ρόλους που καλείται να διεκπεραιώσει.




Μια μέρα μιας Μαίρης

Είμαι η Μαίρη Παναγιωταρά μια εργαζόμενη μητέρα μια καλή νοικοκυρά.
Δεν είμαι τίποτα το σπέσιαλ, το καταπληκτικό, είμαι αυτό που λέμε δείγμα τυπικό.


Μόλις ξυπνήσω το πρωί, πολύ πρωί, πριν ξημερώσει δηλαδή καλά-καλά,
λέω από μέσα μου μουλάρι σήκω ντύσου γιατί εδώ σε περιμένουνε πολλά
και τότε τρέχω να ξυπνήσω, να ταΐσω, να ποτίσω και να ντύσω τα παιδιά
ενώ παράλληλα ετοιμάζω πρωινό για τον πασά.
Του το πηγαίνω στο κρεβάτι κι αυτομάτως κατεβάζω τα παιδιά στο σχολικό,
πάω γραμμή για να ψωνίσω κι ο χασάπης μες στη φούρια να μου πιάνει και τον κω...
να 'χω το νου μου κάθε μέρα για πουκάμισο και σώβρακο καινούριο καθαρό
κι αλίμονο μου αν το ξεχάσω και δεν βρει ζεστό νερό.
Να συγυρίζω τα κρεβάτια και το σπίτι να ετοιμάζω φαγητό για τα παιδιά
κι έχω να φύγω νηστική και σαν τρελή για την δουλειά.


Ντάπα, ντάπα, ντάπα, νταμ...


Και μόλις φτάσω αλαφιασμένη στη δουλειά να 'χω να κάνω και καφέ στ' αφεντικό
να 'χω κι αυτόν που του τη δίνει κάθε τόσο και που θέλει να μου πιάνει και τον κω...
να 'χω το ντριν του τηλεφώνου μες στ' αυτί μου κι από πάνω τις δικές του τις φωνές
και να με στέλνει έξω να κάνω και του κόσμου τις δουλειές.
Μόλις σχολάσω τρέχω αμέσως να προφτάσω να ετοιμάσω το τραπέζι για φαΐ
να τηγανίζω, να ετοιμάζω τη σαλάτα, να σερβίρω και να κόβω και ψωμί
να 'μαι ένα ράκος που να σέρνεται στα πόδια του απ' την πείνα κι από το τρεχαλητό
κι αυτοί να βρίζουν πως δεν ήτανε καλό το φαγητό.
Να πλένω πιάτα και πιρούνια και μαχαίρια και να μου 'ρχεται να κάνω φονικό
κι αυτός ο κύριος να θέλει να μου πιάνει και τον κω...


Ντάπα, ντάπα, ντάπα, νταμ...


Μόλις ξαπλώσει και φωνάξει "ησυχία" μην ακούσω μες στο σπίτι τσιμουδιά,
είναι η ώρα που τελειώνω εγώ τα πιάτα και που πρέπει να διαβάσω τα παιδιά,
είναι η ώρα να διαβάσουν οι διαβόλοι για ν' αρχίσουμε να τρέχουμε μετά
στα ιδιαίτερα του ενός και στ' αλλουνού τα γαλλικά.
Κι αφού μου βγάλουνε καλά-καλά την πίστη και γυρίσουμε στο σπίτι τελικά
τότε θα φάνε, θα πλυθούνε, θα δαρθούνε και θα παν να κοιμηθούν κανονικά
κι ενώ εγώ θα σιδερώνω και θα πλένω, ό,τι κάνει μια γυναίκα δηλαδή,
αυτός ο κύριος θα είναι αραγμένος στην ΤV
κι αν γίνω έξαλλη σαν πέσω στο κρεβάτι και τον δω πως είν' ο νους του στο κακό,
"είναι καθήκον σου" γυρίζει και μου λέει, συζυγικό.


Είμαι η Μαίρη Παναγιωταρά μια εργαζόμενη μητέρα μια καλή νοικοκυρά.
Δεν είμαι τίποτα το σπέσιαλ, το καταπληκτικό, είμαι ένα ζώον δηλαδή κανονικό.



Στίχοι: Λουκιανός Κηλαηδόνης
Μουσική: Λουκιανός Κηλαηδόνης



 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ-ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ

1.       Γιατί η Μαίρη θεωρεί τον εαυτό της τυπικό δείγμα γυναίκας;

2.       Σε πόσα μέρη χωρίζεται μια συνηθισμένη μέρα της Μαίρης και ποιες είναι οι δουλειές που πρέπει να διεκπεραιώσει σε κάθε περίπτωση;

3.       Μέσα από το τραγούδι αναδεικνύεται ανάγλυφα η σχέση που έχει η Μαίρη με το σύζυγο και το αφεντικό της. Πως την αντιμετωπίζει τόσο ο ένας όσο και ο άλλος σε επίπεδο συζυγικό και επαγγελματικό αντίστοιχα;

4.       Γιατί το τραγούδι είναι γραμμένο σε πρώτο ενικό πρόσωπο; Τι εξυπηρετεί αυτή η επιλογή;

5.       Με ποιες λέξεις και φράσεις αναδεικνύονται τα συναισθήματα της Μαίρης για την καθημερινότητα που βιώνει; Νιώθει να αναγνωρίζουν την προσπάθειά της να ανταποκριθεί στους πολλαπλούς της ρόλους;

6.       Ποια έγκλιση κυριαρχεί στο τραγούδι και ποιος ο ρόλος της αναφορικά με την πρόθεση του στιχουργού;

7.       Η κυριαρχία ρηματικών τύπων σε συνδυασμό με το ασύνδετο σχήμα αλλά και τη συγκεκριμένη μουσική επένδυση (ακούστε το τραγούδι) ποιο χαρακτήρα και ύφος προσδίδουν στο κείμενο; Εξυπηρετείται με αυτές τις επιλογές η πρόθεση του στιχουργού και συνθέτη;

8.       Πως αντιμετωπίζει η Μαίρη τη σεξουαλική παρενόχληση που φαίνεται ότι υφίσταται από τους αρσενικούς πρωταγωνιστές του τραγουδιού;

9.       Ποια η διαφορά των δυο εναρκτήριων και των δυο καταληκτικών στίχων του τραγουδιού; Γιατί χαρακτηρίζει με ένα συγκεκριμένο τρόπο τον εαυτό της;

10.   Το  τραγούδι γράφτηκε το 1982. Σαράντα σχεδόν χρόνια μετά διαφέρει κατά την κρίση σας η καθημερινότητα μιας σύγχρονης γυναίκας κι αν ναι σε ποια σημεία σε σχέση με αυτή της Μαίρης;


Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2020

Το brain drain συνεχίζεται...

ΤτΕ: Τα μνημόνια έδιωξαν 467.000 νέους


Φεύγουν πάνω από 50.000 κάθε χρόνο-

 Αβέβαιος ο επαναπατρισμός

Αποκαλυπτική είναι η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για την έκταση της μετανάστευσης στο εξωτερικό νέων Ελλήνων και Ελληνίδων, στα χρόνια των μνημονίων, με την ανησυχητική διαπίστωση, ότι η τάση φυγής συνεχίζεται ακόμη, αλλά και ο επαναπατρισμός είναι αβέβαιος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, από το 2008 μέχρι και το 2017 καταγράφηκε η φυγή 467.000 Ελλήνων ηλικίας 25-44 ετών, προς διάφορες χώρες του εξωτερικού, ενώ με την προσθήκη και εκείνων που έφυγαν στη διετία 2018 – 2019, ο συνολικός αριθμός έχει ξεπεράσει τις 500.000 άτομα.
Η μεγάλη έκρηξη έγινε στα έτη 2012 με τη φυγή 68.000 Ελλήνων, και το 2013 που έφυγαν 64.000 άτομα. Στα επόμενα χρόνια από 2014 και μέχρι το 2017, ο ρυθμός της μετανάστευσης είναι πάνω από 50.000 άτομα τον χρόνο.
Στα έτη 2008 – 2009 η ροή ήταν κοντά στις 23.000 ετησίως, ενώ το 2010, πρώτο έτος των μνημονίων, εκτοξεύτηκε στις 53.000 άτομα.


Οι συνέπειες είναι δραματικές στην ελληνική οικονομία, σύμφωνα με την ΤτΕ τόσο βραχυχρόνιες όσο και μακροχρόνιες. Μάλιστα, χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο φαινόμενο, ως την πιο βαθιά απώλεια, της κρίσης και των μνημονίων. Γράφει συγκεκριμένα ότι «η πιο βαθιά όμως απώλεια, με δυσμενείς επιπτώσεις για τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή πορεία της χώρας, είναι η μαζική φυγή στο εξωτερικό ενός σημαντικού τμήματος του ανθρώπινου δυναμικού με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, δεξιότητες και επαγγελματικά προσόντα (brain drain), η οποία κατά τα χρόνια της κορύφωσης της ελληνικής κρίσης έλαβε τη μορφή μεγάλης εξόδου (“the Greek exodus)

Για τη συνέχεια πατήστε εδώ

Σάββατο, 1 Φεβρουαρίου 2020

Τα σημεία στίξης

Χρήσιμο Power point για τη χρήση και λειτουργία των σημείων στίξης στο λόγο για την νεοελληνική γλώσσα στο Λύκειο

πηγή=https://www.slideshare.net/Kvarnalis75/ss-195270116?from_action=save

Τρίτη, 28 Ιανουαρίου 2020

Wislawa Szymborska «Το μίσος»



Δείτε πόσο αποδοτικό είναι ακόμα,
πόσο διατηρείται σε φόρμα
το μίσος στον αιώνα μας.
Πόσο εύκολα υπερπηδά και τα πιο ψηλά εμπόδια.
Με τι ταχύτητα εφορμά, πόσο γρήγορα μας εντοπίζει.

Δεν είναι σαν τα άλλα αισθήματα.
Ταυτόχρονα μαζί το πιο γηραλέο
     και το πιο νεαρό.
Από μόνο του γεννοβολάει αιτίες
που το ζωογονούν.
Όταν κοιμάται δεν πρόκειται ποτέ για
     αιώνια ανάπαυση.
Κι η αυπνία δεν εξαντλεί τη ρώμη του, τη θρέφει.

Κάποια θρησκεία ή μια άλλη
όποια και να ‘ναι το βρίσκει έτοιμο,
     στην αφετηρία.
Μια γενέθλια πατρίδα ή μια άλλη
όποια και να ‘ναι το βοηθάει να βρει
     ένα σημείο εκκίνησης.
Για κινητοποίηση αρκεί ακόμα και η δικαιοσύνη,
μέχρι ν’ αποκτήσει τη δική του ορμή.
Μίσος. Μίσος.
Με το πρόσωπό του στρεβλωμένο σε μια γκριμάτσα
     ερωτικής έκστασης.

Αχ, αυτά τα άλλα αισθήματα,
χωρίς πάθος, φιλάσθενα.
Από πότε η αδελφότητα προσελκύει τα πλήθη;
Πότε η συμπόνια τερμάτισε πρώτη;
Πότε πραγματικά η αμφιβολία ξεσήκωσε τον όχλο;
Μόνο το μίσος κατέχει αυτό που παίρνει.
Προικισμένο, δραστήριο, δουλεύει σκληρά.
Χρειάζεται ν’ αναφέρουμε πόσα τραγούδια
     έχει συνθέσει;
Όλες τις σελίδες που πρόσθεσε στα ιστορικά μας
     βιβλία;
Πόσα ανθρώπινα χαλιά έστρωσε πάνω
     σ’ αμέτρητες πλατείες και γήπεδα;

Ας μην έχουμε αυταπάτες.
Ξέρει τον τρόπο να δημιουργεί ομορφιά.
Με τις εξαίσιες λάμψεις πυρκαγιών
     στους ουρανούς τα μεσάνυχτα.
Με τις μεγαλόπρεπες εκρήξεις απ’ τις βόμβες του
     στα ρόδινα χαράματα.
Δεν γίνεται ν’ αρνηθεί κανείς το πάθος
     που εμπνέει απ’ τα ερείπια
και κάποιο ανάρμοστο χιούμορ που ανακαλύπτουμε
στη ρωμαλέα στήλη που προεξέχει ανάμεσά τους.
 
https://politisonline.com/ypografes/503689/to-misos-xechilizi/
Το μίσος είναι ένας μάστορας της αντίθεσης
ανάμεσα σε εκρήξεις και νεκρική σιγή,
κόκκινο αίμα και λευκό χιόνι.
Και πάνω απ’ όλα δεν κουράζεται ποτέ
απ’ το πρωταρχικό μοτίβο του – του άψογου δήμιου
που υψώνεται πάνω στο ρυπαρό θύμα του.
Είν’ έτοιμο πάντοτε στις νέες προκλήσεις.

Αν χρειασθεί να περιμένει, θα περιμένει.
Λένε πως είναι τυφλό. Τυφλό;
Έχει το οξύτατο μάτι του ελεύθερου σκοπευτή
και ατενίζει ατρόμητα το μέλλον
όπως μόνο αυτό μπορεί. 

Από τη συλλογή «Το τέλος και η αρχή» (1993).
 Μετάφραση: Βασίλης Καραβίτης (εκδ. Σοκόλη)


--Αξιοποιώντας τος κειμενικούς δείκτες του ποιήματος να παρουσιάσετε τα χαρακτηριστικά του μίσους.
--Ποιος ο ρόλος των ερωτημάτων στην 4η στροφή του ποιήματος;
--Γράψτε ένα σύντομο ποίημα για ένα άλλο έντονο συναίσθημα σύμφωνα με το πρότυπο της Σιμπόρσκα